KAN-therm: Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności


 

Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności

Współtworzenie obiektu, który ma istnieć dla kolejnych pokoleń to ogromny zaszczyt. Dlatego z przyjemnością wspominamy udział firmy KAN w powstawaniu miejsca z wyznaczoną misją szerzenia informacji o zwycięstwie wolności. Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku od trzech lat tę misję realizuje.

Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności


Minęły niemal dwie dekady od momentu, kiedy idea powstania Europejskiego Centrum Kultury zaczęła się krystalizować. Najpierw powstał projekt (według koncepcji Pawła Adamowicza, przewodniczącego Rady Miasta Gdańska i dr. Jerzego Kuklińskiego, historyka), później Fundacja Centrum Solidarności z misją utworzenia Europejskiego Centrum Solidarności. W 2005 roku, na placu Solidarności w Gdańsku, podpisano akt erekcyjny, a dwa lata później do życia powołano jedną z najbardziej nowoczesnych instytucji kultury ECS, która obwieszcza całemu światu zwycięstwo Solidarności i upadek komunizmu w Europie. W 2008 roku Centrum rozpoczęło swoją działalność, początkowo w budynku dawnej Stoczni Gdańskiej. W 2010 roku rozpoczęto realizację projektu siedziby ECS, którą otwarto cztery lata później. Dyrektorem został Basil Kerski.
 

Ponadczasowa wartość

Mocnym głosem, podkreślającym ważność podjętych działań, było ogłoszenie konkursu architektonicznego o międzynarodowym charakterze, w którym udział wzięło 58 ekip z całego świata. Cel był jasny: opracowanie koncepcji architektonicznej budynku Europejskiego Centrum Solidarności. Rywalizację wygrało Przedsiębiorstwo Projektowo-Wdrożeniowe Fort z Gdańska, które postawiło na skrajną prostotę realizacji, nawiązując do celów i metod działań solidarnościowych. Głównymi projektantami budynku byli architekci: Wojciech Targowski, Piotr Mazur, Antoni Taraszkiewicz i Paweł Czarzasty. W zeszłym roku ECS zostało laureatem Nagrody Muzealnej Rady Europy 2016. Wyróżnienie, przyznawane od 40 lat, po raz pierwszy trafiło do Polski.


Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności

 

Rozbudowane funkcje

Głoszenie zwycięstwa wolności i szerzenie historii prawdziwej wspomagają rozwiązania architektoniczno-technologiczne. Na trzech tysiącach metrów kwadratowych (siedem sal wystawienniczych) zorganizowano wystawę stałą poświęconą solidarnościowym ideom. Aranżacja wystawy to pomysł Studia 1:1, zaś jej zawartość opracowało grono specjalistów współpracujących z ECS. W budynku znajduje się również ośrodek edukacyjny i badawczo-naukowy, a także archiwum (to nie tylko dokumenty, ale również przedmioty mające związek z Solidarnością) oraz bogato wyposażone biblioteka i mediateka, obfitujące w zbiory książkowe i filmowe. Spośród dostępnych pomieszczeń w budynku ECS kilkanaście zajmują organizacje pozarządowe, działające na rzecz dobra wspólnego, wolności i praw człowieka. Od początku powstania ECS jest miejscem organizacji konferencji, debat i wykładów, a także realizacji projektów społecznych, edukacyjnych i wielu artystycznych przedsięwzięć – spektakle teatralne, koncerty, pokazy filmowe, wystawy tymczasowe.

 

Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności
 

Nie zapomniano o najmłodszych. Z myślą o nich powstał Wydział Zabaw wyposażony w multimedialną i interaktywną przestrzeń do zabawy i nauki, a także pracownie, w których odbywają się różnego typu warsztaty. Efektywną pracę i działanie obiektu umożliwia przemyślana architektura i zastosowane elementy instalacyjne, w tym Systemem KAN-therm Steel.           

To system stosowany w przypadku wewnętrznych ciśnieniowo zamkniętych instalacji grzewczych i chłodzących – opowiada Mariusz Choroszucha, kierownik Działu Doradztwa Technicznego Systemu KAN-therm. – Wyróżnia się szczelnością i odpornością  na wysokie ciśnienie i skrajne temperatury, a także budową gwarantującą długoletnią, bezawaryjną eksploatację. Dodatkową wartością jest wysoka estetyka wykonanych instalacji, co ma ogromne znaczenie w obiektach otwartych na publiczność.      
 

Symbolika miejsca

Wartość zrealizowanego projektu szacuje się dziś na ponad 230 mln złotych. Powstały przy placu Solidarności gmach budzi ogromne wrażenie. Niby nowy, a stary – wygląda, jakby stał tu od bardzo dawna. Wszystko za sprawą nietypowej rdzawej elewacji z blachy Corten, kolorem i fakturą przypominającej kadłuby zardzewiałych statków. Ta mocna stal, wyglądająca jakby zżarła ją korozja, po raz pierwszy w Polsce została wykorzystana na taką skalę jako okładzina ścienna. Z czasem, pod wpływem działania czynników atmosferycznych, blacha będzie pokrywać się szlachetną, nieregularną patyną. Wielu dopatrzy się w niej także koloru pruskiej cegły nawiązującego do XIX-wiecznej architektury Gdańska. Statek z banderą ECS zacumował tuż przy bramie prowadzącej do Stoczni Gdańskiej, jednego z legendarnych świadków wydarzeń niepodległościowych. Pofalowaną i sprawiającą wrażenie ruchomej elewację przecinają wąskie szczeliny okien i przeszklenia, wpuszczające do wnętrza światło, które próbuje dotrzeć do najodleglejszych miejsc. Wiązka słonecznych promieni wpada również z góry, przez dachowe świetliki. Jedno okno, to najważniejsze w całej koncepcji architektonicznej, ma wymiar symboliczny – ujrzymy przez nie krzyże Pomnika Poległych Stoczniowców.
 

Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności             
 

Industrialna architektura

Rdzawy kolor blachy pojawia się również w środku. Towarzyszą mu betonowe płaszczyzny, metal, szkło i ażurowe przepierzenia. Wszystko po to, by światło mogło jak najsilniej działać we wnętrzu i podkreślać jego industrialny charakter. Przez cały rok czynna jest wspaniała oranżeria, ulokowana w centrum gmachu. Jej obecności podporządkowano kompozycję pozostałych wnętrz. Ogród przełamuje chłód i minimalizm aranżacji, pozwala też na chwilę odpoczynku w zaciszu zielonych, porośniętych bluszczem ścian. Ciekawostką jest również taras widokowy zrealizowany na dachu budynku, skąd możemy obserwować postoczniowy krajobraz oraz panoramę nadmorskiego miasta. Nieopodal tej prestiżowej inwestycji, przy ul. Marynarki Polskiej 163, znajduje się również gdańska siedziba firmy KAN. Budynek ECS w najwyższym punkcie, od strony północnej, ma ok. 30 m wysokości, od strony południowej – 20 m.
 

Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności


Edukacja kolejnych pokoleń           

Już dziś ECS ma szansę stać się jednym z najlepiej rozpoznawalnych i dużo wnoszących w historię miejsc, zaznaczonych na współczesnej mapie świata, łączącym wątki historyczne z kulturalnymi i edukacyjnymi. W Europie do tej pory nie stworzono miejsca, które niosłoby tak silny przekaz. To przestrzeń dla ludzi i idei służących budowaniu i rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego, stworzona z myślą nie tyle o teraźniejszości, co o przyszłości wszystkich pokoleń.    

 

Gdańska cegiełka w historii. KAN-therm w Europejskim Centrum Solidarności